- Nguyên Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt – BV Răng Hàm Mặt TPHCM
- Giấy phép hành nghề số 004447/HCM – CCHN
- Giữ vai trò cố vấn chuyên môn cho Nha khoa Tâm Đức Smile
Dị dạng mạch máu là bất thường bẩm sinh của hệ tuần hoàn, bao gồm u máu (Hemangioma), dị dạng tĩnh mạch, dị dạng động tĩnh mạch (AVM), dị dạng mao mạch và dị dạng bạch mạch. Bệnh thường gây sưng tím, biến dạng khu trú, mạch đập, vết bớt đỏ hồng trên da hoặc phù viêm tái phát. Chẩn đoán dựa trên siêu âm Doppler, chụp MRI, giúp bác sĩ đưa ra phác đồ phù hợp như điều trị bằng laser, tiêm xơ (sclerotherapy), thuyên tắc mạch (embolization) hoặc phẫu thuật. Nếu không điều trị kịp thời, dị dạng mạch máu não, dị dạng vùng mặt có thể dẫn đến đau, loét, nhiễm trùng, xuất huyết và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe lẫn thẩm mỹ.
1. Khi nào được gọi là dị dạng mạch máu?
Mạch máu có cấu trúc dạng ống, liên kết với nhau tạo thành một hệ tuần hoàn kín. Mạch máu dẫn máu từ tim đi nuôi cơ thể, sau đó lại trở về tim để tiếp tục bơm máu. Vậy hiện tượng dị dạng mạch máu là gì?
Dị dạng mạch máu là hiện tượng bất thường tại điểm kết nối giữa tĩnh mạch và động mạch. Nơi bị dị dạng giống như hình tổ chim, các mạch máu hỗn độn làm gián đoạn quá trình tuần hoàn.
1.1. Các trường hợp bị dị dạng mạch máu điển hình
Có 2 loại dị dạng mạch máu chính, đó là dị dạng trong não và dị dạng mạch máu ngoại biên.
- Dị dạng mạch máu não (Dị dạng động tĩnh mạch não): Động mạch và tĩnh mạch kết nối trực tiếp với nhau mà không thông qua mao mạch. Hiện tượng dị dạng xuất hiện ở bất cứ đâu trong mô não hoặc trên mặt não. Tuy nhiên, dị dạng mạch máu thường xuất hiện ở thân não, tủy sống và trong não.
- Dị dạng động tĩnh mạch ngoại biên: Dị dạng ngoại biên xuất hiện ở bất cứ đâu trong hệ thống mạch máu. Phổ biến nhất là dị dạng mạch máu da, trên mặt, các chi hoặc nội tạng như: Tim, phổi, gan,…
Triệu chứng và mức độ nguy hiểm của 2 loại dị dạng khác nhau. Vậy dấu hiệu phổ biến nhất để nhận diện dị dạng mạch máu là gì?

Dị dạng mạch máu là hiện tượng bất thường tại điểm kết nối giữa tĩnh mạch và động mạch
1.2. Dấu hiệu nhận biết bạn đang bị dị dạng mạch máu
Dị dạng mạch máu xảy ra trong khoảng từ 20-40 tuổi, triệu chứng nguy hiểm nhất trong khoảng 30-50 tuổi. Theo nghiên cứu, có tới 15% người mắc bệnh không có dấu hiệu, 50% xuất hiện dấu hiệu ban đầu là chảy máu não. Ngoài ra, các dấu hiệu khác giúp bạn dễ dàng nhận biết hiện tượng dị dạng mạch máu là:
- Co giật cục bộ hoặc toàn thân, mất quyền kiểm soát vận động và mất ý thức.
- Đau đầu, đôi khi bạn cảm thấy đau nửa đầu và tập trung ở vùng bị dị dạng mạch máu trong não.
- Trường hợp dị dạng động tĩnh mạch ngoại biên, bạn cảm thấy đau lưng dữ dội, đột ngột, lan dần xuống hai chân.
- Buồn nôn, nôn và xây xẩm mặt mày.
- Yếu cơ hoặc tê liệt tứ chi do thoái hóa các sợi thần kinh, xuất hiện cục u ở tứ chi.
- Nếu cục máu dị dạng ở thùy chẩm hoặc dây thần kinh thị giác, bạn sẽ thấy mắt mờ, sưng, không kiểm soát được chuyển động.
- Khó khăn khi nói hoặc hiểu ngôn ngữ, diễn đạt ý nghĩ.
- Các dấu hiệu không xuất hiện thường xuyên khác: Mất trí nhớ, ảo giác, khó thở, đau bụng, tê ngứa đột ngột,…

Đôi khi bạn cảm thấy đau nửa đầu và tập trung ở vùng bị dị dạng mạch máu trong não
1.3. Mạch máu bị dị dạng có nguy hiểm không?
Bình thường, động mạch lưu thông máu giàu oxy từ tim đến các cơ quan, đặc biệt là lên não. Trong khi đó, tĩnh mạch dẫn máu từ các cơ quan sau khi đã hấp thụ oxy về tim, tiếp tục quá trình bơm máu mới. Máu trong động mạch đi từ tim nên có tốc độ nhanh và mạnh. Áp lực máu trong tĩnh mạch nhẹ hơn, vì các cơ quan không có lực bơm như tim. Vậy nên, quá trình trao đổi máu từ tĩnh mạch sang động mạch diễn ra tại mao mạch – Mạch máu có kích thước nhỏ nhất để điều hòa tốc độ.
Khi bạn bị dị dạng mạch máu, trong hệ tuần hoàn không có mao mạch, làm máu từ động mạch chuyển trực tiếp sang tĩnh mạch. Tĩnh mạch vốn không quen với áp lực cao như vậy, dễ xảy ra tình trạng vỡ mạch và xuất huyết trong cực kỳ nguy hiểm. Nếu cục máu dị dạng ở trong não hoặc nội tạng, nguy cơ tử vong rất cao.

Nếu cục máu dị dạng ở trong não hoặc nội tạng, nguy cơ tử vong rất cao
Ngoài ra, tĩnh mạch có thể phình to khi nhận máu trực tiếp từ động mạch, chèn ép các mô xung quanh. Tế bào quanh đó không nhận được chất dinh dưỡng và oxy, ảnh hưởng đến quá trình lưu thông bạch cầu. Vậy biến chứng nguy hiểm bạn cần đề phòng khi mắc dị dạng mạch máu là gì?
- Đột quỵ: Dị dạng mạch máu trong não gây tổn thương tế bào trong não, cản trở lưu thông và gây đột quỵ.
- Phình động mạch: Vị trí mạch máu dị dạng phình to lên như quả bóng, tăng nguy cơ vỡ mạch máu.
- Tổn thương não: Ảnh hưởng đến khả năng suy nghĩ, trí nhớ, đọc hiểu hoặc xử lý thông tin của não.
- Hôn mê: Khi bị xuất huyết nghiêm trọng, người bệnh chìm vào hôn mê sâu, nguy cơ tử vong cao.
2. Phòng ngừa dị dạng mạch máu
Đến nay, các nhà khoa học chưa tìm ra nguyên nhân của hiện tượng dị dạng mạch máu là gì. Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu, dị dạng mạch máu chủ yếu là bẩm sinh, xuất hiện khi thai nhi còn trong tử cung mẹ. Trong quá trình phát triển, các mạch máu mới hình thành liên tục. Các loại chất kích thích, hóa chất hoặc biến đổi gen sẽ làm gián đoạn sự hình thành các mạch máu và gây ra dị dạng.
Chính vì vậy, phòng ngừa dị dạng mạch máu rất khó. Bạn chỉ có thể theo dõi cơ thể, khám tổng quát định kỳ để phát hiện ra các dấu hiệu bất thường. Khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu như: Chóng mặt, buồn nôn, đau đầu, co giật,… bạn nên đến gặp bác sĩ ngay. Để chẩn đoán dị dạng mạch máu, bác sĩ sẽ chỉ định: Chụp động mạch não, chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng từ (MRI và MRA) hoặc siêu âm Doppler xuyên sọ.

Bạn nên khám tổng quát định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường nếu có
Khi đã được chẩn đoán mắc bệnh, dùng thuốc có thể làm giảm triệu chứng nhưng không thể điều trị khỏi hoàn toàn. Bạn cần làm phẫu thuật loại bỏ phần mạch máu dị dạng hoặc xạ trị tập trung vào vị trí cục máu dị dạng.
Dù không thể phòng ngừa dị dạng mạch máu hoàn toàn, bạn có thể bảo vệ sức khỏe và tăng cường đề kháng. Khi có sức khỏe, hệ miễn dịch trong cơ thể hoạt động tốt sẽ giảm nguy cơ mắc các biến chứng nguy hiểm. Bạn hãy tham khảo phương pháp tăng sức đề kháng và phòng bệnh tim mạch đơn giản như sau:
- Người có nguy cơ mắc bệnh hoặc từng xuất hiện các dấu hiệu dị dạng mạch máu nên theo dõi huyết áp và chỉ số đường huyết.
- Phụ nữ đang mang thai tuyệt đối không uống bia rượu, sử dụng các chất kích thích hoặc hút thuốc lá. Ngoài ra, bạn nên hạn chế ăn ngoài, tránh dùng các thực phẩm chứa nhiều chất hóa học có hại.
- Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh bằng cách tăng lượng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt. Bạn nên hạn chế dùng đồ ăn chế biến sẵn, đồ ngọt, đồ uống có ga, rượu bia hoặc các chất kích thích. Đặc biệt, bạn không nên dùng các loại rau củ quả biến đổi gen, không rõ nguồn gốc xuất xứ.
- Tập các bài thể dục phù hợp với thể trạng đều đặn 30 phút mỗi ngày, duy trì cân nặng để giảm áp lực lên tim và mạch máu.
- Bạn nên đi khám sức khỏe định kỳ 6 tháng 1 lần để phát hiện sớm các bệnh lý tim mạch và dị dạng mạch máu.
Qua bài viết trên, bạn đọc đã tìm hiểu về hiện tượng dị dạng mạch máu là gì, dấu hiệu nhận biết và các biến chứng nguy hiểm. Dị dạng mạch máu không thể phòng ngừa hoàn toàn, tuy nhiên bạn có thể giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Do đó, bạn nên xây dựng lối sống lành mạnh và khám tổng quát định kỳ để bảo vệ sức khỏe.
Nha Khoa Tâm Đức Smile – Hệ thống nha khoa hiện đại nhiều chi nhánh toàn quốc
Nha khoa Tâm Đức Smile – hệ thống nha khoa toàn diện hàng đầu, mang đến giải pháp chăm sóc răng miệng từ cơ bản đến chuyên sâu: khám răng định kỳ, điều trị sâu răng, cạo vôi – trám thẩm mỹ, tẩy trắng răng, bọc răng sứ, niềng răng và trồng răng implant. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm cùng công nghệ hiện đại như CT Cone Beam 3D, hệ thống CAD/CAM, Nha khoa Tâm Đức Smile cam kết mang lại nụ cười hoàn mỹ – an toàn – bền đẹp theo thời gian. Đặt lịch ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí qua Hotline 1900.8040.- Trụ sở chính: 52 Tân Kỳ Tân Quý, phường Tây Thạnh, TP.HCM
- 140 Lý Thái Tổ, phường Bàn Cờ, TP.HCM
- 76 Phạm Hồng Thái, phường Bến Thành, TP.HCM
- 708-720 Điện Biên Phủ, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM
- 513 Hoàng Văn Thụ, Phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM
- 50 Lê Văn Việt, Phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM
- 1112 Huỳnh Tấn Phát, Phường Tân Mỹ, TP.HCM
- 361 Phan Văn Trị, Phường Bình Lợi Trung, TP.HCM
- 128 Nguyễn Oanh, Phường Hạnh Thông, TP.HCM
- Hotline: 1900.8040 - 0329851079
- Mở cửa: 08:00 AM - 19:30 PM; Chủ nhật: 08:00 - 12h00

Bác sĩ Chuyên khoa I
Phạm Nguyễn
Đã kiểm duyệt nội dung
Bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt, nguyên Phó Trưởng khoa BV Răng Hàm Mặt TP.HCM, giàu kinh nghiệm trong cấy ghép Implant, nâng xoang, phẫu thuật hàm mặt, đạt nhiều chứng chỉ chuyên sâu trong và ngoài nước....
Xem thêm thông tinBÀI VIẾT LIÊN QUAN
Cách tính calo giảm cân: công thức BMR, TDEE, thâm hụt calo khoa học
Cách tính calo giảm cân là phương pháp phổ biến giúp kiểm soát cân nặng...
1 ổ bánh mì không bao nhiêu calo? Giá trị dinh dưỡng và cách ăn
1 ổ bánh mì không bao nhiêu calo là câu hỏi nhiều người quan tâm...
Trứng vịt lộn bao nhiêu calo? Giá trị dinh dưỡng, ăn có béo không
Trứng vịt lộn là món ăn quen thuộc giàu dinh dưỡng nhưng nhiều người vẫn...
Thực phẩm giàu calo: Thực phẩm nhiều năng lượng giúp tăng cân an toàn
Thực phẩm giàu calo là nhóm thực phẩm nhiều năng lượng cung cấp khoảng 200...
Mì cay bao nhiêu calo? Ăn mì cay có béo không?
Mì cay bao nhiêu calo là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi thưởng...
Nước dừa bao nhiêu calo? Giá trị dinh dưỡng, uống có béo không
Nhiều người thắc mắc nước dừa bao nhiêu calo và uống có gây tăng cân...