Cố vấn chuyên môn: Bác sĩ Chuyên khoa I – Ngô Minh Trí

- Hơn 10 năm kinh nghiệm chuyên sâu về cấy ghép Implant
- Điều trị hàng nghìn ca mất răng – chuyên All on 4 và All on 6
- Giấy phép hành nghề số 004665/BRVT-GPHN

Đặt lịch hẹn Xem hồ sơ

Trẻ nghiến răng khi ngủ là tình trạng trẻ siết chặt hai hàm hoặc nghiến răng tạo tiếng ken két trong lúc ngủ, thường khiến cha mẹ lo lắng về sức khỏe răng miệng. Nghiến răng ở trẻ em có thể liên quan đến căng thẳng, rối loạn giấc ngủ, khớp cắn hoặc một số yếu tố khác. Phần lớn trường hợp nhẹ có thể giảm khi trẻ lớn lên, nhưng nếu bé nghiến răng khi ngủ thường xuyên kèm mòn răng, đau hàm, ngủ ngáy hoặc khó chịu sau khi thức dậy thì nên được kiểm tra sớm. Nha khoa Tâm Đức Smile sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ nguyên nhân trẻ nghiến răng, trẻ nghiến răng có sao không và lựa chọn cách chữa nghiến răng ở trẻ phù hợp.

NỘI DUNG CHÍNH

1. Tại sao trẻ thường nghiến răng khi ngủ?

Trẻ nghiến răng khi ngủ có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, từ sự phát triển của răng và hàm, tình trạng răng miệng cho đến căng thẳng tâm lý hoặc các vấn đề về giấc ngủ. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ nghe thấy tiếng nghiến răng rồi mặc định nguyên nhân là răng mọc lệch hay sai khớp cắn. Việc xác định đúng yếu tố liên quan giúp hạn chế những can thiệp không cần thiết và lựa chọn phương án theo dõi phù hợp cho trẻ.

1.1. Răng mọc lệch, răng không đều

Trong giai đoạn phát triển, trẻ có thể xuất hiện tình trạng răng mọc lệch, răng chen chúc, khoảng cách giữa các răng chưa ổn định hoặc răng đang trong quá trình thay đổi vị trí. Đây là thời điểm cha mẹ nên theo dõi kỹ sự phát triển của cung hàm và khớp cắn, đặc biệt nếu trẻ đồng thời có dấu hiệu nghiến răng thường xuyên.

Tuy nhiên, không nên kết luận rằng cứ răng không đều là nguyên nhân trực tiếp gây nghiến răng. Nghiến răng ở trẻ là vấn đề có nhiều yếu tố liên quan. Khi thấy răng mọc bất thường, cách an toàn hơn là đưa trẻ đến nha khoa để bác sĩ đánh giá toàn diện hệ răng và sự phát triển của hai hàm.

1.2. Sai lệch khớp cắn

Sai lệch khớp cắn xảy ra khi tương quan giữa răng hàm trên và hàm dưới không ở vị trí phù hợp. Một số trẻ có thể đồng thời gặp tình trạng khớp cắn sâu, khớp cắn ngược, khớp cắn chéo, răng hô hoặc răng chen chúc.

1.3. Trẻ đang mọc hoặc thay răng

Giai đoạn thay răng sữa sang răng vĩnh viễn khiến cấu trúc cung răng của trẻ liên tục thay đổi. Răng sữa lung lay, răng vĩnh viễn bắt đầu mọc và sự tiếp xúc giữa hai hàm cũng chưa ổn định hoàn toàn.

Do đó, một số biểu hiện nghiến răng có thể xuất hiện trong thời kỳ phát triển và sau đó giảm dần. Nhiều trường hợp nghiến răng ở trẻ có tính chất tự giới hạn và không nhất thiết phải điều trị đặc hiệu nếu không gây triệu chứng hoặc tổn thương đáng kể.

Điều quan trọng là cha mẹ cần theo dõi xem trẻ có xuất hiện mòn răng, đau hàm hoặc các bất thường khác hay không, thay vì chỉ tập trung vào tiếng nghiến răng.

1.4. Đau răng hoặc các vấn đề răng miệng

Nếu trẻ thường xuyên than đau răng, khó chịu khi ăn nhai, ê buốt hoặc có răng sâu, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để loại trừ các bệnh lý răng miệng.

Bác sĩ sẽ kiểm tra các vấn đề như: Sâu răng, viêm nướu, răng bị tổn thương, bất thường khi mọc răng và các điểm tiếp xúc khớp cắn. Việc xử lý bệnh lý răng miệng sớm vừa giúp trẻ dễ chịu hơn vừa ngăn tình trạng tổn thương tiến triển.

1.5. Căng thẳng, lo lắng

Các yếu tố tâm lý như căng thẳng, lo lắng hoặc thay đổi cảm xúc được ghi nhận có liên quan đến nghiến răng, mặc dù mức độ bằng chứng về từng yếu tố vẫn khác nhau.

Ở trẻ nhỏ, căng thẳng đôi khi đến từ những thay đổi rất đơn giản như bắt đầu đi học, áp lực học tập, môi trường sống thay đổi hoặc lịch sinh hoạt thiếu ổn định.

Cha mẹ có thể giúp trẻ xây dựng thói quen thư giãn trước khi ngủ, hạn chế các hoạt động kích thích vào buổi tối và tạo môi trường ngủ dễ chịu.

1.6. Chất lượng giấc ngủ không tốt

Nghiến răng khi ngủ cũng được nghiên cứu trong mối liên hệ với các vấn đề về giấc ngủ. Một số nghiên cứu ở trẻ và thanh thiếu niên ghi nhận sự liên quan giữa sleep bruxism với rối loạn giấc ngủ và ngáy.

Nếu trẻ vừa nghiến răng vừa ngáy nhiều, thường xuyên thức giấc, ngủ không sâu hoặc mệt mỏi vào ban ngày, cha mẹ không nên chỉ tập trung điều trị răng. Trẻ có thể cần được đánh giá thêm về giấc ngủ hoặc các vấn đề sức khỏe liên quan.

1.7. Một số thói quen và yếu tố sức khỏe khác

Một số thói quen cận chức năng như cắn móng tay, cắn bút hoặc thường xuyên siết chặt răng có thể làm cơ nhai hoạt động nhiều hơn. Bên cạnh đó, nghiến răng cũng có thể liên quan đến một số tình trạng sức khỏe hoặc thuốc đang sử dụng.

Do nguyên nhân có thể khá đa dạng, phụ huynh nên cung cấp đầy đủ cho bác sĩ thông tin về thói quen sinh hoạt, giấc ngủ, thuốc đang dùng và các triệu chứng kèm theo của trẻ.

Giai đoạn mọc và thay răng là lúc cấu trúc hàm của trẻ biến đổi mạnh, đây là một trong những nguyên nhân khiến trẻ nghiến răng tạm thời.

2. Trẻ nghiến răng khi ngủ có sao không?

Không phải mọi trường hợp trẻ nghiến răng khi ngủ đều nguy hiểm hoặc cần điều trị ngay. Nhiều trẻ có thể giảm hoặc hết nghiến răng khi lớn lên. Tuy nhiên, nếu lực nghiến mạnh, xảy ra thường xuyên hoặc kéo dài, trẻ có thể xuất hiện mòn răng, đau cơ hàm, đau đầu và một số vấn đề liên quan đến hệ thống nhai.

Do đó, thay vì chỉ quan tâm trẻ có phát ra tiếng nghiến hay không, cha mẹ nên kiểm tra xem răng và hệ thống nhai đã xuất hiện tổn thương hay chưa.

2.1. Mòn men răng

Hậu quả dễ quan sát của nghiến răng kéo dài là mòn mặt nhai hoặc bề mặt răng. Lớp men răng có thể bị mất dần nếu răng liên tục chịu lực ma sát mạnh.

Cha mẹ có thể nhận thấy: Răng trông ngắn hơn, mặt nhai phẳng bất thường, các múi răng bị mòn hoặc hai răng đối diện có vùng mòn tương ứng.

Mòn răng ở răng vĩnh viễn là một trong những dấu hiệu cần được lưu ý khi đánh giá nghiến răng ở trẻ.

2.2. Răng ê buốt và nhạy cảm

Khi bề mặt răng bị mòn nhiều, trẻ có thể xuất hiện ê buốt răng khi ăn thức ăn nóng, lạnh, chua hoặc ngọt.

Nếu trẻ trước đây ăn uống bình thường nhưng gần đây thường xuyên than ê răng, đặc biệt khi đồng thời có dấu hiệu nghiến răng lúc ngủ, cha mẹ nên cho trẻ kiểm tra thay vì chờ tình trạng tự hết.

2.3. Nứt, mẻ hoặc tổn thương răng

Lực nghiến lớn và lặp lại có thể làm tăng áp lực lên răng cũng như các phục hồi nha khoa có sẵn. Trong trường hợp nghiến răng mạnh, răng có thể bị mẻ, tổn thương hoặc gia tăng mức độ mòn.

Đặc biệt với răng vĩnh viễn, việc bảo tồn mô răng tự nhiên càng sớm càng có lợi. Khi phát hiện mặt răng có đường bất thường, mẻ cạnh hoặc trẻ đau khi nhai, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám.

2.4. Đau cơ hàm và khớp thái dương hàm

Việc cơ nhai hoạt động quá mức vào ban đêm có thể khiến trẻ thức dậy với cảm giác mỏi hàm, đau vùng má, thái dương hoặc khó chịu quanh khớp thái dương hàm.

Các dấu hiệu đáng lưu ý gồm: Đau hàm, giảm khả năng há miệng, đau vùng mặt hoặc đau đầu vào buổi sáng. Đây cũng là những biểu hiện được ghi nhận khi đánh giá trẻ có nghiến răng.

2.5. Ảnh hưởng đến hệ thống nhai

Nếu nghiến răng đi kèm với răng mọc lệch, bất thường phát triển răng hoặc các vấn đề khớp cắn, trẻ nên được kiểm tra toàn diện thay vì chỉ xử lý triệu chứng.

2.6. Ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ

Không nên mặc định nghiến răng chính là nguyên nhân làm trẻ ngủ kém, nhưng nghiến răng khi ngủ có thể xuất hiện cùng các vấn đề liên quan đến giấc ngủ.

Nếu trẻ có thêm những biểu hiện như: Ngáy thường xuyên, khó ngủ, thức giấc nhiều lần hoặc mệt vào ban ngày, cha mẹ nên thông báo cho bác sĩ để được đánh giá toàn diện hơn.

Nghiến răng kéo dài có thể gây mòn men răng, dẫn đến ê buốt và ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ thống nhai.

3. Cha mẹ cần làm gì khi trẻ nghiến răng lúc ngủ?

Nếu phát hiện trẻ nghiến răng, cha mẹ không cần quá vội vàng tìm mua máng chống nghiến hoặc tự điều chỉnh khớp cắn. Việc đầu tiên nên làm là xác định mức độ nghiến răng, các dấu hiệu tổn thương và yếu tố liên quan.

3.1. Theo dõi tần suất và mức độ nghiến răng

Cha mẹ nên quan sát trẻ trong một khoảng thời gian và ghi nhận: Trẻ nghiến răng bao nhiêu đêm mỗi tuần, tiếng nghiến kéo dài bao lâu, trẻ có thức giấc hay không, buổi sáng có đau hàm không và bề mặt răng có thay đổi hay không.

Có thể quay một đoạn video hoặc ghi âm khi trẻ ngủ nếu hiện tượng xảy ra rõ ràng. Thông tin này giúp bác sĩ hiểu rõ hơn tình trạng của trẻ khi thăm khám.

3.2. Giúp trẻ thư giãn trước khi ngủ

Nếu trẻ có dấu hiệu căng thẳng hoặc khó ngủ, phụ huynh nên tạo khoảng thời gian thư giãn trước giờ đi ngủ.

Có thể cho trẻ đọc sách, trò chuyện nhẹ nhàng, nghe nhạc êm dịu hoặc thực hiện các hoạt động ít kích thích. Mục tiêu là giúp cơ thể và tinh thần của trẻ chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.

3.3. Xây dựng thói quen ngủ khoa học

Một lịch ngủ ổn định và môi trường ngủ phù hợp có lợi cho chất lượng giấc ngủ nói chung.

Cha mẹ nên duy trì giờ đi ngủ tương đối cố định, tạo phòng ngủ yên tĩnh và hạn chế các hoạt động kích thích sát giờ ngủ.

Nếu trẻ thường xuyên ngáy, ngưng thở bất thường khi ngủ hoặc rất mệt vào ban ngày, nên thông báo với bác sĩ thay vì coi đây đơn thuần là vấn đề nghiến răng.

3.4. Hạn chế trẻ cắn vật cứng hoặc nhai kẹo cao su

Các thói quen như cắn bút, cắn móng tay, nhai đồ vật hoặc nhai kẹo cao su quá nhiều khiến cơ nhai tiếp tục hoạt động khi đáng lẽ cần được nghỉ ngơi.

Nếu trẻ đang có đau cơ hàm hoặc khó chịu quanh khớp thái dương hàm, việc giảm các hoạt động nhai không cần thiết càng quan trọng.

3.5. Kiểm tra tình trạng răng và khớp cắn

Nếu nghiến răng kéo dài, bước quan trọng là kiểm tra xem trẻ đã xuất hiện mòn men răng, răng sâu, răng mọc bất thường hay các vấn đề về khớp cắn hay chưa.

Tại Nha khoa, bác sĩ có thể kiểm tra: Tình trạng mòn mặt nhai; Răng có nứt, mẻ hoặc ê buốt hay không; Quá trình thay răng; Tình trạng răng mọc lệch, chen chúc; Tương quan giữa hai hàm; Biểu hiện đau hoặc quá tải của hệ thống nhai.

Qua đó, phụ huynh sẽ biết trẻ chỉ cần tiếp tục theo dõi hay cần xử lý một vấn đề răng miệng cụ thể.

3.6. Đưa trẻ đến nha khoa nếu nghiến răng kéo dài

Cha mẹ nên chủ động cho trẻ khám nếu nghiến răng xảy ra thường xuyên và đặc biệt khi đi kèm một trong các dấu hiệu: Mòn răng rõ, đau hàm, đau đầu buổi sáng, ê buốt, răng nứt mẻ, khó há miệng hoặc bất thường khớp cắn.

Việc khám sớm không đồng nghĩa trẻ chắc chắn phải điều trị. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ chỉ cần đánh giá, ghi nhận mức độ mòn và theo dõi định kỳ. Đây cũng là cách tránh điều trị quá mức trong những trường hợp nghiến răng có thể tự giảm khi trẻ lớn lên.

Thiết lập thói quen thư giãn trước khi ngủ giúp trẻ giảm căng thẳng, từ đó cải thiện đáng kể tình trạng nghiến răng.

4. Trẻ nghiến răng khi ngủ điều trị như thế nào?

Điều trị nghiến răng ở trẻ không có một phương án chung cho tất cả trường hợp. Các bằng chứng hiện nay cho thấy phương pháp điều trị sleep bruxism ở trẻ vẫn chưa hoàn toàn thống nhất, vì vậy hướng xử lý cần dựa trên nguyên nhân liên quan, mức độ tổn thương và triệu chứng của từng trẻ.

Nhiều trẻ chỉ cần theo dõi và kiểm soát các yếu tố liên quan, trong khi những trường hợp đã xuất hiện tổn thương răng hoặc đau hệ thống nhai có thể cần can thiệp chuyên môn.

4.1. Điều trị các bệnh lý răng miệng nếu có

Nếu quá trình thăm khám phát hiện trẻ bị sâu răng, viêm nướu, tổn thương răng hoặc một bệnh lý răng miệng khác, bác sĩ sẽ ưu tiên xử lý vấn đề này theo chỉ định.

Mục tiêu là loại bỏ nguồn gây đau hoặc khó chịu, đồng thời bảo tồn tối đa mô răng của trẻ.

Cha mẹ không nên mặc định điều trị các bệnh lý này sẽ chắc chắn làm trẻ hết nghiến răng, bởi nghiến răng có thể liên quan đến nhiều yếu tố cùng lúc.

4.2. Theo dõi quá trình mọc và thay răng

Đối với trẻ đang trong giai đoạn thay răng, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi nếu chưa xuất hiện tổn thương đáng kể.

Mỗi lần tái khám, bác sĩ sẽ kiểm tra sự mọc của răng vĩnh viễn, mức độ mòn và sự phát triển của cung hàm.

Nếu mọi chỉ số ổn định, trẻ có thể chưa cần can thiệp ngay.

4.3. Điều chỉnh các bất thường về khớp cắn khi có chỉ định

Khi trẻ đồng thời có răng mọc lệch, chen chúc hoặc bất thường về khớp cắn, bác sĩ chỉnh nha sẽ đánh giá liệu tình trạng đó có cần can thiệp và thời điểm nào phù hợp.

Việc chỉnh nha không nên được thực hiện chỉ với mục tiêu “chữa nghiến răng” nếu chưa xác định rõ chỉ định. Mục tiêu chính là xử lý các bất thường răng – hàm có ý nghĩa lâm sàng và hỗ trợ sự phát triển hệ thống nhai phù hợp.

Thăm khám chuyên khoa giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng răng, khớp cắn để đưa ra lộ trình theo dõi phù hợp nhất cho trẻ.

4.4. Sử dụng khí cụ bảo vệ răng trong trường hợp phù hợp

Máng bảo vệ răng hoặc khí cụ nha khoa có thể được cân nhắc trong một số trường hợp nhằm hạn chế tổn thương do nghiến răng, nhưng không phải trẻ nào nghiến răng cũng cần sử dụng.

Đặc biệt ở trẻ đang mọc răng và phát triển hàm, khí cụ cần được bác sĩ chỉ định, thiết kế và theo dõi phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Cha mẹ không nên tự mua các loại máng có sẵn rồi cho trẻ đeo lâu dài mà chưa được kiểm tra nha khoa.

4.5. Kiểm soát các yếu tố căng thẳng và giấc ngủ

Nếu nghiến răng xuất hiện cùng căng thẳng, lo âu hoặc các bất thường về giấc ngủ, việc xử lý các yếu tố này có thể là một phần quan trọng trong kế hoạch quản lý.

Ở nhiều trẻ, duy trì vệ sinh giấc ngủ tốt, giảm căng thẳng và theo dõi định kỳ có thể phù hợp hơn so với áp dụng ngay các biện pháp nha khoa xâm lấn.

Nếu trẻ nghiến răng thường xuyên, mòn răng, đau hàm, răng ê buốt hoặc có dấu hiệu sai lệch khớp cắn, phụ huynh có thể đưa trẻ đến Nha khoa Tâm Đức Smile để bác sĩ kiểm tra răng, khớp cắn và hệ thống nhai. Xác định đúng tình trạng ngay từ đầu giúp lựa chọn phương án theo dõi hoặc điều trị phù hợp, thay vì tự áp dụng máng chống nghiến hay các phương pháp không cần thiết.

Nha Khoa Tâm Đức Smile – Hệ thống nha khoa hiện đại nhiều chi nhánh toàn quốc

Nha khoa Tâm Đức Smile là hệ thống nha khoa uy tín cung cấp đầy đủ các dịch vụ nha khoa từ nha khoa tổng quát đến nha khoa thẩm mỹ, đáp ứng nhu cầu chăm sóc răng miệng toàn diện cho khách hàng ở nhiều độ tuổi. Tại phòng khám nha khoa, khách hàng được khám răng định kỳ, tư vấn bởi bác sĩ nha khoa giàu kinh nghiệm và xây dựng phác đồ phù hợp với từng tình trạng răng miệng. Các dịch vụ nổi bật gồm điều trị bệnh lý răng miệng, cạo vôi răng, tẩy trắng răng, bọc răng sứ thẩm mỹ, niềng răng chỉnh nha và trồng răng implant. Với định hướng điều trị an toàn, thẩm mỹ và bền vững, Nha khoa Tâm Đức Smile giúp khách hàng phục hồi chức năng ăn nhai, cải thiện nụ cười và duy trì sức khỏe răng miệng lâu dài.. Đặt lịch ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí qua Hotline 1900.8040.

Trụ sở chính: 52 Tân Kỳ Tân Quý, phường Tây Thạnh, TP.HCM
140 Lý Thái Tổ, phường Bàn Cờ, TP.HCM
76 Phạm Hồng Thái, phường Bến Thành, TP.HCM
708-720 Điện Biên Phủ, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM
513 Hoàng Văn Thụ, Phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM
50 Lê Văn Việt, Phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM
1112 Huỳnh Tấn Phát, Phường Tân Mỹ, TP.HCM
361 Phan Văn Trị, Phường Bình Lợi Trung, TP.HCM
128 Nguyễn Oanh, Phường Hạnh Thông, TP.HCM
Hotline: 1900.8040 - 0329851079
Mở cửa: 08:00 AM - 19:30 PM; Chủ nhật: 08:00 - 12h00

Bác sĩ Chuyên khoa I

Ngô Minh Trí

Đã kiểm duyệt nội dung

Bác sĩ Răng Hàm Mặt – Đại học Y Dược Cần Thơ, giàu kinh nghiệm trong cấy ghép Implant, nâng xoang, phẫu thuật hàm mặt, đạt nhiều chứng chỉ chuyên sâu trong và ngoài nước....

Xem thêm đội ngũ Bác sĩ

BÀI VIẾT LIÊN QUAN